Dobrostan pracowników a ich efektywność – na ile są ze sobą powiązane?

Kwestia powiązania między poczuciem zaangażowania u indywidualnych pracowników, a produktywnością zespołów i organizacji jako całości była już przedmiotem licznych badań (np. Towers Watson, 2012; Gallup 2019). W czasie pandemii COVID-19 na pierwszy plan wysunął się inny aspekt związany z naszym funkcjonowaniem – dobrostan pracowników. W jaki sposób poziom dobrostanu może wiązać się z poczuciem zaangażowania lub jego brakiem, a co za tym idzie, jak będzie wpływał na wyniki osiągane przez zespoły?

W artykule przyjrzymy się, czym jest dobrostan, jak go mierzyć i jak wpływać na niego w trudnym czasie globalnej pandemii.

Czym jest DOBROSTAN PRACOWNIKÓW  i dlaczego ma znaczenie?

Definicja dobrostanu zawarta w konstytucji WHO – obowiązującej od 1948 roku, określa go jako „stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby lub ułomności”. Raport WHO „Wellbeing at work 2012” doprecyzowuje powody, dla których dobrostan jest tak istotny:

• pracownicy stanowią połowę całej populacji,
• zdrowa siła robocza jest warunkiem zrównoważonego rozwoju i dobrobytu społecznego,
• zagrożenia spowodowane brakiem dobrostanu:
  – pracownicy: utrata zdrowia i dobrego samopoczucia
  – firma: utrata produktywności i zysków
  – społeczność: utrata solidarności i równości
  – kraj: strata na poziomie 4-5% PKB
• zapobieganie utracie dobrostanu u pracowników przynosi korzyści wszystkim zainteresowanym stronom.

Kolejne wytyczne, jakie znajdziemy we wspomnianym raporcie WHO, to zasady jakimi powinno kierować się zdrowe miejsce pracy:

Czytamy, że „Zdrowe miejsce pracy to takie, w którym pracownicy i menadżerowie współpracują ze sobą w celu stosowania procesu ciągłego doskonalenia, w celu ochrony i promowania zdrowia, bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia pracowników oraz zrównoważonego rozwoju (…).”

Zidentyfikowane potrzeby pracowników w tym zakresie są następujące:

• bezpieczeństwo i ochrona zdrowia w FIZYCZNYM ŚRODOWISKU PRACY,
• zagadnienia dotyczące zdrowia, bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia w PSYCHOSPOŁECZNYM ŚRODOWISKU PRACY, w tym również organizacja i kultura pracy,
• OSOBISTE POTRZEBY PRACOWNIKÓW w miejscu pracy,
• UCZESTNICTWO WE WSPÓLNOCIE w celu poprawy zdrowia społecznego pracowników.

Tu znajdziesz pełen tekst raportu WHO dotyczącego zdrowia i dobrostanu pracowników.

Podsumowując, dobrostan pracowników można określić jako zdrowe funkcjonowanie w miejscu pracy, przy spełnionych potrzebach dotyczących aspektów związanych z dobrostanem fizycznym, psychospołecznym, osobistym i wspólnotowym. Z pewnością definicja ta wykracza poza spełnienie jedynie podstawowych potrzeb w tych zakresach, co w definicji WHO można podciągnąć pod „brak choroby lub ułomności”.

Na ile dobrostan pracowników łączy się z ich poczuciem zaangażowania?

Badania jasno wskazują (przykładowo: Gallup, 2013) powiązanie między poczuciem dobrostanu a zaangażowaniem w pracę. Osoby o wysokim dobrostanie okazują wyższe zadowolenie z pracy i lepiej motywują się do działania. Z drugiej strony, wysokie zaangażowanie przekłada się nie tylko na lepsze wyniki zawodowe, ale również na podniesienie ogólnej oceny satysfakcji z życia. Co za tym idzie, aktywne budowanie zaangażowania pracowników przez menadżerów i organizacje, będzie jednym z czynników podnoszących poczucie szczęścia pracowników, a powiązane z tym zwiększenie efektywności doceniane przez organizację, będzie z kolei pozytywnie wpływać na ich samoocenę.

Reasumując: dobrostan i zaangażowanie to zmienne wzajemnie na siebie oddziałujące.

Jak zmierzyć dobrostan i zaangażowanie?

Pracę nad budowaniem zaangażowania i dobrostanu pracowników w organizacji warto zacząć od diagnozy.

Dobrostan jest jednym z czynników mierzonych kwestionariuszem Thomas TEIQue.  Jest to analiza inteligencji emocjonalnej oparta na autodiagnozie, opisująca aspekty emocjonalne powiązane z wykształconymi przekonaniami na własny temat. Co za tym idzie, pokazuje stan wyjściowy w zakresie dobrostanu, jako integralną cechę osobowości pracownika. Warto pamiętać, że aspekty inteligencji emocjonalnej można rozwijać i kształtować również w dorosłym życiu, stąd rzetelna diagnoza stanu wyjściowego będzie znakomitym wsparciem do budowania programów rozwojowych.

Na ile pandemia Covid-19 miała wpływ na dobrostan pracowników?

Według raportu McKinseya (2021) straty jakie firmy na świecie poniosły w efekcie obniżenia produktywności, związanego z pandemią Covid-19, w 2020 roku mogły sięgnąć nawet 5 bilionów funtów. Z kolei w raporcie Hays Poland znajdziemy informację, że „pogorszenia stanu zdrowia psychicznego w okresie pandemii mógł doświadczyć nawet co trzeci pracownik”. Jest to ściśle związane z długotrwałym pozostawaniem pod wpływem stresu, a także przedłużającymi się okresami pracy całkowicie zdalnej. Dlatego kluczowe znaczenie będą miały cykliczne badania potrzeb i poziomu satysfakcji pracowników, wsparcie zdrowotne i psychologiczne, a także odpowiedni dobór strategii zarządzania zespołami, aby te negatywne wpływy neutralizować.

Podsumowanie

Badania jasno wskazują, że dobrostan pracowników i ich poczucie zaangażowania są ściśle powiązane. Dobrostan jako taki, jest aspektem powiązanym z osobowością, ale również warunkami w jakich osoba przebywa i pracuje. Stąd możliwe jest aktywne zadbanie o samopoczucie pracowników na każdym etapie ich kariery. Może się to odbywać zarówno poprzez udzielenie pracownikom wsparcia psychologicznego, benefity związane z dobrostanem fizycznym, budowanie ducha wspólnoty i harmonijnego środowiska pracy. Strategie związane ze zwiększaniem zaangażowania w pracę, zarządzaniem ludźmi w sposób, jakiego potrzebują, również mogą mieć pozytywny wpływ na poczucie szczęścia i samoocenę pracowników, a co za tym idzie, zwiększyć ich poczucie dobrostanu i zawodowej efektywności.